Zasada działania gitary elektrycznej opiera się na przetwornikach magneto-elektrycznych. Wewnątrz przetwornika często nazywanego przystawką, znajdują się pojedyncze magnesy w kształcie walca na które nawinięta jest cewka z bardzo cienkiego drutu. Całość umieszczona jest tuż pod strunami. Wskutek drgań metalowych strun znajdujących się w stałym polu magnetycznym magnesów przetwornika, w cewce, indukuje się napięcie, które jako sygnał wyjściowy z gitary przekazywane jest do wzmacniacza tam zaś przetwarzany i wzmacniany, często również poddany przesterowaniu.
Modele specjalne
Wielu wybitnych instrumentalistów poszukuje swojego własnego brzmienia, mają swoje preferencje, jeśli chodzi o kształt, brzmienie i inne cechy instrumentu. Konstruowane dla nich gitary, miewają niekiedy oryginalną postać: instrumentu dwu- lub trzygryfowego, o nietypowym stroju lub brzmieniu, często używane dla nagrania jednego utworu. Inne, jak gitary Carlosa Santany, starannie wykonywane są przez firmę PRS specjalnie dla niego. Jeszcze innym przypadkiem jest gitara Red Special należąca do Briana Maya z grupy Queen, którą wykonał on sam będąc jeszcze nastolatkiem.
Szczególnym przykładem specjalnego modelu gitary są instrumenty produkowane przez firmę Novax. Projektanci tego instrumentu podczas badań nad zależnością rozłożenia progów na gryfie a strojeniem gitary odkryli, iż by strojenie gitary było poprawniejsze progi nie powinny być rozmieszczone równolegle względem siebie. Ponadto w innym eksperymencie wykazano, iż by uzyskać gitarę strojącą idealnie, progi (w postaci mini-progów) muszą być rozłożone dla każdej struny indywidualnie, gdyż w związku z różną grubością strun, ich naciągiem i amplitudą drgań progi nie utworzą linii prostej w żadnej pozycji. Jak widać zatem rozłożenie progów, które znamy z "klasycznej" gitary jest kompromisem, takim by możliwości wykonawcze instrumentu były jak najszersze zaś strojenie instrumentu optymalne.
